Agenda

 
 
23 maart 2019, 14:00 uur

Nieuw licht op ‘boeddhistische’ dominee

Protestantse kerk, Oldeberkoperweg 1, Noordwolde

Hij was één van de meest omstreden hervormde predikanten van de vorige eeuw. In hem zagen
hervormd-gereformeerden aanleiding om de Gereformeerde Bond op te richten. Over de roemruchte
dominee Louis Adriën Bähler (1867-1941) verschijnt nu een bijdrage in de serie Vrijzinnig verleden die
nieuw licht laat schijnen op het opmerkelijke leven van deze man.

Bähler was een hervormd predikant die zich onder meer liet inspireren door het gedachtegoed van de
Russische denker Tolstoj en toonde veel interesse voor het boeddhisme dat begin twintigste eeuw
snel populair werd in het Westen. Hij stelde vast dat Jezus geen uniek persoon was, maar dat in ieder
mens een Christusgeest schuilt. Daarmee was hij zijn tijd ver vooruit en door velen werd hij weggezet
als ketter. Ook zijn vader - eveneens predikant - distantieerde zich aanvankelijk van hem. Een
toevallige ontdekking geeft nu meer inzicht in dat conflict.

Journalist Jan Koops kocht via een veilingsite een oude schoenendoos met daarin correspondentie en
persoonlijke notities van Bähler. ‘Om te voorkomen dat ik materiaal in bezit kreeg dat uit een archief
gestolen zou kunnen zijn, heb ik eerst navraag gedaan naar de achtergrond van die doos met
waardevolle documenten. Toen werd mij duidelijk dat een oomzegger van Bähler de belangrijkste
privédocumenten had meegekregen’, aldus Koops.

‘Het blijkt dat uit deze privédocumenten zaken opgehelderd konden worden die voorheen onduidelijk
bleven’, gaat Koops verder, ‘bijvoorbeeld waarom Bähler niet door zijn eigen vader werd bevestigd
tot predikant op Schiermonnikoog en hoe het conflict tussen vader en zoon verder verliep. Daarnaast
beschrijft Bähler in zijn aantekenboekje uit 1885 met gevoel de ontluikende liefde voor Gesina met
wie hij later in het huwelijk zou treden.’

Koops deed in de afgelopen jaren veel onderzoek naar Bähler die uit een predikantenfamilie stamt.
Hij bracht nog meer nieuwe feiten aan het licht. Bijvoorbeeld dat de oorzaak van zijn vertrek uit de
hervormde gemeente Aduard haaks staat op wat tot nu toe werd gepubliceerd. Het draaide om een
van ontucht verdachte onderwijzer. De kerkenraad wilde het in de doofpot stoppen, maar Bähler
bekritiseerde die houding in een preek. Daarop floot de kerkenraad hem terug waarop Bähler
reageerde door per direct uit het ambt te stappen.

Voor het boek Vrijzinnig verleden, deel 2 schreef Koops een uitgebreide biografische schets over de
predikant - de meest uitgebreide tot nu toe. Daarin besteedt hij ook veel aandacht aan de publicaties
die Bähler op zijn naam heeft staan. Daarin is goed te lezen hoe de predikant zich liet inspireren door
het boeddhisme. Bijvoorbeeld wanneer hij schrijft: ‘Ik wensch niet, Boeddhist te zijn. Ik wensch niet,
Christen te zijn. Ik wensch, niets te wezen. Wanneer ik niets ben, dan pas kan ik alles begrijpen, alles
waarderen, alles genieten, alles liefhebben.’

Het boek Vrijzinnig verleden, deel 2 bevat daarnaast bijdragen van andere auteurs, van artikelen over
NSB-dominee Van Duyl en de vrijzinnige kerkscheuring rondom dominee Van Lunzen en de
Zwingli-bond tot lokale kerkgeschiedenis en over de activiteiten van rode dominees.
Het boek wordt op zaterdag 23 maart (14.00-17.00 uur) gepresenteerd in Noordwolde (Fr.) waar onder andere Jan
Koops een lezing zal houden. Daarna is het boek voor € 20,- (ex. verzendkosten) verkrijgbaar via Bureau
Deus (www.bureaudeus.nl).


Terug
  Meer informatie     ANBI-register Doopsgezinde Gemeente Bolsward   ANBI-register Doopsgezinde Gemeente Sneek
 
  contact maandblad privacy
  routebeschrijving nieuwsbrief disclaimer
  veelgestelde vragen inloggen  colofon
     
   
  © 2019 Doopsgezind.nl